Για πες.. (stray thoughts vol. 2)

final vercetti

Φτηνό κρασί απ’ την κάβα, χορτάρι και ένα πιτόγυρο. «Φτωχή» γύρα για φτωχή επικοινωνία.

– Έχεις κάρτα για αναπάντητη;

Πόσο θα μου κόστιζε άραγε αν μιλούσαμε λίγο παραπάνω και πίναμε λιγότερο; Τα χρήματα όμως, είναι λίγα. Όπως λίγα είναι και τα συναισθηματικά κενά που μ’ αφήνεις να σου καλύψω.

– Και για πες, τελικά την πήδηξες;

SideliK_2

 

Advertisements

Ποια τέχνη; (stray thoughts vol. 1)

art is dying (shot by shankar s.)

Ποια τέχνη; Χαμένοι μέσα σε γρήγορες εναλλαγές ερεθισμάτων, μη απομονωμένων. Σε δεύτερη και τρίτη μοίρα, μοιάζουν με την μαλακή παλάμη της που απομακρύνεται από τη δική σου. Προτιμάς να κρατήσεις τη Συσκευή. Η Συσκευή σε ταΐζει τροφή μεταλλαγμένη, αφού την αρπάξει από τον καλλιτέχνη. Αυτός μόλις είχε μαγειρέψει για εσένα. Τώρα πεινάτε κι οι δυο. Εκείνος θα γίνει κανίβαλος για να νιώσει λίγη αξία η θα υποδουλωθεί στη Συσκευή. Εσύ, δεν είχες χρόνο για όλα αυτά.

SideliK_2

photo shot by shankar s.

Η χρονομηχανή

DSC_2454

Πόσες φορές, γυρνώντας στο κέντρο κατά τις 3, δεν αναρωτήθηκες πως σταματάει η σκέψη; Η σκέψη εκείνη που σε γεμίζει με τα πρέπει, τις ανασφάλειες, τις γαμημένες άμυνες της ίδιας σου της ψυχής; Μιας ψυχής διαβρωμένης από την ανάγκη να συμβιβάζεσαι με τα χρόνια, να στρώνεις χαρακτήρα. «Πάψε» σου φωνάζει, «σοβαρέψου». Κάπου εκεί σταματάς το βάδην. Παίζει δρομάτο πάρτυ. Χαζεύεις του τριαντάρηδες που ακόμη τα σπάνε, με το αγνό χαμόγελο να τους φωτίζει.

Έφτασε η ώρα της απόφασης. Δεν θα έλεγα της μεγάλης απόφασης, αλλά των πολλών μικρών εδώ και εκεί, που συνολικά συνθέτουν το «τέρας». Όταν σηκώνονται τα κύματα της καθημερινότητας, φαντάζει υποχρέωση το να χαθείς μέσα σε αυτά, εκτός και να θες να σταθείς αντίκρυ τους και να δεχτείς το χτύπημα. Γύρω στα 24-25 είναι που ξεμπερδεύεις με τις σπουδές σου. Η ανεμελιά, όση από αυτή έχει μείνει μιας και οι συνθήκες μάλλον φέρνουν τη κρίσιμη στιγμή κάπως νωρίτερα ηλικιακά, πρέπει να πάρει πόδι. Τη θέση της παίρνει το φονικό άγχος. Μέσα σου καίγεσαι ακόμη να ζήσεις περιπέτειες, να ταξιδέψεις, να ερωτευτείς, να φας τα μούτρα σου. Με τι φράγκα; «Πρέπει να βρω δουλειά, ότι να ναι, αρκεί να βγάζω τα έξοδα». Σπούδασες κάτι όμως. Δεν θα το κυνηγήσεις επαγγελματικά; Αφιερώνεις έτσι χρόνο, πολύ χρόνο, ώστε να δικτυωθείς και εν τέλει να απασχοληθείς στο πεδίο εφαρμογής των σπουδών σου. Απαιτήσεις, υπερωρίες και ένας τόνος απωθημένα στον ορίζοντα. «Δεν πειράζει, κάτσε να στρώσω κάπως τη ζωή μου και ύστερα κάνω ό,τι γουστάρω με την άνεσή μου».

5 χρόνια μετά, είναι πλέον αργά. Που να τρέχεις τώρα στα πάρτυ. Άντε κανένα ταξίδι τον Αύγουστο να βγάλεις γούστα. Είναι περίεργο πως όσα λογίζει κανείς ως δεδομένα, γίνονται καπνός με το πέρας του χρόνου. Κανείς δεν βιάζεται να ζήσει κι όμως στο τέλος δεν προλαβαίνει. Η μόνη βιασύνη είναι φανερή στο τρέξιμο για το μεροκάματο, την καταξίωση ή την κάλυψη των κοινωνικών απαιτήσεων. «Άντε ας βάλουμε μπροστά το γάμο με τον Κώστα. Πήρε επιτέλους την αύξηση που δικαιούταν». «Η Μαρία είναι καλή κοπέλα. Και ξέρει να μαγειρεύει!». Ο γάμος ολοκληρώνει τον συμβιβασμό, με την δημιουργία οικογένειας να ακολουθεί. Το όποιο ψήγμα ενδοιασμού που παραμένει στο πίσω μέρος του μυαλού του, ο σημερινός 30άρη το σβήνει φορώντας το γυαλιστερό μπλουζάκι με την επιγραφή «Ποιότητα Ζωής». Αυτή ζητάει ο καθένας, κι όσο υπάρχουν πολλοί εκεί έξω να πλασάρουν τον συμβιβασμό ως ώριμη επιλογή και μετάβαση από την άστατη ζωή στην ευημερία, τόσο θα εθελοτυφλείς. Η εσωτερική αναζήτηση, η επίτευξη πνευματικής διαύγειας και η επικοινωνία είναι απλά κούφιες φράσεις πλέον.

Πίσω στο πάρτυ. Ερωτευμένοι και ευαίσθητοι τύποι, αραχτοί στο πεζούλι απέναντι απ’ το μαγαζί. Καθένας τους χαϊδεύει τα νεανικά μαλλιά κάποιας πιτσιρίκας. Μυρίζουν τόσο όμορφα. Τόσο που κάνουν και τον πιο έμπειρο να ξεχνά πως η ανεμελιά δεν επιτρέπει στην μικρή να ερωτευτεί. Αύριο θα είναι δυο φίλοι. Τώρα που το σκέφτομαι, καλύτερα να σε αποκαλούσε «ρε» αντί για «φίλο». Δεν έχει και τόση σημασία όμως η πικρία της επόμενης ημέρας, μα η ζωντάνια της καθημερινής περιπέτειας. Η συλλογή εμπειριών κρατά το σώμα σε εγρήγορση και η εναλλαγή συναισθημάτων την ψυχή ζωντανή.

Κάθεσαι δίπλα σε μια κοπέλα γύρω στα 35, την Κατερίνα. «Ωραία μπλούζα», αποκρίνεσαι αμήχανα. Έχει αυτά τα περίεργα γιαπωνέζικα σχέδια επάνω, σε κόκκινο φόντο. «Θενξ. Στο ίντερνετ την βρήκα». Κάπως έτσι ξεκίνησε μια συζήτηση που από τα τυπικά πέρασε γρήγορα στα άτυπα και βαθιά. Δείχνει τόσο μετέφηβη. Ξέρεις, έχει μια εφηβική τρέλα μπολιασμένη με ωριμότητα. Σε βάζει κάτω στο ξενύχτι, σε όνειρα, σε φρεσκάδα απόψεων  κι ας σου ρίχνει 10 χρόνια. Το πρόσωπό της δεν έχει σπάσει καθόλου, αν εξαιρέσεις τις όποιες ρυτίδες έκφρασης από το πλατύ της χαμόγελο. «Το αγόρι σου που είναι;», ρωτάς. «Είμαι παντρεμένη». Παγώνεις για λίγο προτού σου εξηγήσει. Ακόμη και ο γάμος έγινε από αντίδραση στην παρωχημένη πια αποχή από τον γάμο. Μια αποχή που συνήθως γίνεται για να γίνει. Κόντρα στην κόντρα λοιπόν. «Ο άντρας μου έχει βγει με τους φίλους του. Το χρειαζόταν». Το διαχρονικό πρέπων της κοινής εξόδου ενός αντρόγυνου, πόσο μάλλον τις πρώτες πρωινές ώρες, απουσιάζει. Που θέλω να καταλήξω; Ότι μπροστά σου έχεις έναν άνθρωπο που δε συμβιβάστηκε μα έμεινε ελεύθερος να γυρνάει όπου και όποτε θέλει έχοντας παράλληλα έναν σύντροφο που κατανοεί. Δεν στερείτε της ανάγκης να συμπορευτεί με κάποιον στην ζωή του, χωρίς να υποχρεώνεται να ακολουθεί τα κοινωνικά κατάλοιπα που θέλουν τη γυναίκα μετά τα 30, μάνα, εργαζόμενη και προσκολλημένη στον αντρούλη της. Γυμνή από την ικανοποίηση της διασκέδασης, της έκφρασης, της κοινωνικοποίησης. Μια γύμνια που γεννά μιζέρια. Μιζέρια που σκοτώνει σιγά σιγά κάθε κύτταρο, κερνώντας γήρας.

Ο δυνατός πρωινός ήλιος, αυτός που κάνει τα μάτια να τσούζουν, σε βρίσκει στο πρώτο δρομολόγιο σκεπτικό. Η σκέψη έχει πάψει για λίγο, ίσως γιατί κατάλαβες. Η απόρριψη κάθε στερεότυπου ισοδυναμεί με υγεία. Με καθαρό μυαλό και ζωντάνια. Με λιγότερα πιθανώς χρόνια ζωής, μα γεμάτα από βιώματα που σε κάνουν ξεχωριστό. Έναν μοναδικό χαρακτήρα στο σενάριο της αστικής ρουτίνας που τραβά επάνω του κάθε μορφή αλληλεπίδρασης με άλλους «ζωντανούς» ανθρώπους. Η διαδραστικότητα αυτή κρατά το άτομο ενεργό, ανανεωμένο και εν τέλει άφθαρτο στο πέρασμα του χρόνου. Ίσως πάλι απλά να νυστάζεις..

SideliK_2

Photo by T.f||ows (https://www.flickr.com/people/149813646@N03/)

«Γ*μησε» το πάθος σου

man-sitting-down-with-saxophone-780x520

του Mark Manson

Θυμάσαι τότε που ήσουν παιδί; Απλά “έκανες” πράγματα. Δεν αναρωτιόσουν μέσα σου: “Να παίξω μπάσκετ ή ποδόσφαιρο; Ποια είναι τα οφέλη του ενός σε σύγκριση με το άλλο;” Απλά έτρεχες εδώ και εκεί παίζοντας μπάσκετ και ποδόσφαιρο. Έφτιαχνες κάστρα στην άμμο, έκανες χαζές ερωτήσεις, έψαχνες έντομα στο χώμα.

Κανείς δεν σου έλεγε τι να κάνεις, απλά το το έκανες. Σε οδηγούσε η περιέργεια και ο ενθουσιασμός. Και το πιο υπέροχο ήταν πως εάν δεν γούσταρες το μπάσκετ, χωρίς τύψεις, σταματούσες να παίζεις. Η απόφαση σου δεν εμπεριείχε συζητήσεις και διαφωνίες. Είτε σου άρεσε, είτε όχι. Και εάν σου άρεσε να σκαλίζεις το χώμα για να βρεις έντομα, τότε έψαχνες για έντομα. Δεν υπήρχε κάποια δεύτερου επιπέδου ανάλυση του τύπου “Κάνω καλά που ξοδεύω τον χρόνο μου ως παιδί ψάχνοντας έντομα; Κανείς άλλος δεν το κάνει. Μήπως πάει κάτι πάει λάθος με εμένα; Πως θα επηρεάσει η αναζήτηση εντόμων τις προοπτικές μου για το μέλλον;” Δεν υπήρχε καμία από τις παραπάνω μαλακίες. Έκανες ότι ήθελες.

Σήμερα έλαβα το υπ’ αριθμόν 11504 mail για φέτος από έναν τύπο που έλεγε πως δεν ξέρει τι να κάνει με την ζωή του. ‘Όπως όλοι οι άλλοι, με ρωτούσε εάν είχα καμιά ιδέα για το τι να κάνει, πως να ξεκινήσει, προς ποια κατεύθυνση να κοιτάξει για να “βρει το πάθος του”. Φυσικά δεν του απάντησα. Γιατί; Επειδή δεν έχω καμία γαμημένη ιδέα. Εάν εσύ δεν ξέρεις τι πρέπει να κάνεις με την ζωή σου, τι σε κάνει να πιστεύεις πως ένα ηλίθιος με μια ιστοσελίδα γνωρίζει; Συγγραφέας είμαι, όχι μάντης.

Μα το σημαντικότερο, αυτό που θέλω να πω σε όλους είναι πως αυτό είναι το όλο νόημα: να μην γνωρίζεις. Σε ολόκληρη τη ζωή δεν γνωρίζεις, όμως στο τέλος κάνεις κάτι. Έτσι κυλάει η ζωή. Δεν θα την κάνει ευκολότερη πως ανακάλυψες ότι αγαπάς την δουλειά σου ·να καθαρίζεις βόθρους, ούτε ότι κατάφερες να αγοράσεις το σκάφος των ονείρων σου γράφοντας σενάρια για ανεξάρτητες παραγωγές.

Το κοινό παράπονο όλων αυτών των ανθρώπων είναι πως δε μπορούν να βρουν το πάθος τους. Μαλακίες. Έχεις ήδη βρει το πάθος σου μα το αγνοείς. Στα αλήθεια, είσαι ξύπνιος 16 ώρες την ημέρα, τι σκατά κάνεις όλο αυτό τον χρόνο; Προφανώς κάνεις κάτι. Μιλάς για κάτι. Υπάρχει κάποιο θέμα, μια δραστηριότητα ή μια ιδέα που κυριαρχεί στον ελεύθερο σου χρόνο, στις συζητήσεις σου στις διαδικτυακές σου αναζητήσεις. Κυριαρχεί μάλιστα χωρίς καν να το επιζητάς. Στέκει μπροστά σου, όμως εσύ το αποφεύγεις. “Εντάξει λατρεύω τα comics αλλά αυτό δεν μετράει. Δεν μπορείς να βγάλεις λεφτά από τα comics.” ‘Αντε γαμήσου! Το προσπάθησες;

Το πρόβλημα δεν είναι η έλλειψη πάθους. Το πρόβλημα είναι η παραγωγικότητα. Είναι η αντίληψη. Είναι η αποδοχή. Το πρόβλημα είναι το “ Αυτό δεν είναι μια ρεαλιστική επιλογή”, το “Οι γονείς μου θα με σκοτώσουν εάν μάθουν τι θέλω να κάνω ·λένε πως πρέπει να γίνω γιατρός.” ή το “Δεν μπορείς να αγοράσεις μια BMW με τα λεφτά που βγάζει κανείς από αυτό.” Το πρόβλημα επομένως δεν είναι ποτέ το πάθος. Είναι οι προτεραιότητες.

Ακόμη και όταν συμβαίνει αυτό όμως, ποιος είπε ότι πρέπει οπωσδήποτε να βγάζει κανείς χρήματα κάνοντας αυτό που αγαπά; Από πότε είναι υποχρεωμένος να αγαπά κάθε γαμημένο δευτερόλεπτο της δουλειάς τους; Στα αλήθεια, που είναι το κακό στο να δουλεύεις σε μία συνηθισμένη εργασία με κάποιους cool τύπους όπως εσύ και να κυνηγάς το πάθος σου στο ελεύθερό σου χρόνο; Έχει αναποδογυρίσει μήπως ο κόσμος ή ξαφνικά το παραπάνω δεν φαντάζει μια ρομαντική ιδέα πια;

Και τώρα, ακόμη μία σφαλιάρα ρεαλισμού για το πρόσωπό σου: κάθε δουλειά μοιάζει χάλια μερικές φορές. Δεν υπάρχει καμία δραστηριότητα που δεν θα σε κουράσει, δεν θα σε αγχώσει και δεν θα παραπονεθείς για αυτή. Δεν υπάρχει. “Ζω” την δουλειά των ονείρων μου (η οποία, παρεμπιπτόντως, προέκυψε κατά τύχη. Ποτέ, ούτε μία στο εκατομμύριο δε φανταζόμουν πως θα συμβεί -σαν μικρό παιδί στην παιδική χαρά, απλά είπα να το δοκιμάσω.) κι όμως, μισώ το 30% από αυτή. Κάποιες μέρες περισσότερο.

Έτσι είναι η ζωή.

Το θέμα είναι, για ακόμη μια φορά, οι προσδοκίες. Εάν πιστεύεις πως πρέπει να δουλεύεις 70 ώρες την εβδομάδα και να κοιμάσαι στο γραφείο όπως ο Steve Jobs αγαπώντας κάθε στιγμή της εμπειρίας, μάλλον βλέπεις πολλές σκατένιες ταινίες. Αν νομίζεις πως πρέπει να ξυπνάς και να χορεύεις φορώντας τις πιτζάμες σου επειδή θα πας στη δουλειά, μάλλον ήπιες πολύ KoolAid*. Η ζωή δε λειτουργεί έτσι. Δεν είναι ρεαλιστικό όλο αυτό. Υπάρχει κάτι που οι περισσότεροι από εμάς χρειαζόμαστε και λέγεται ισορροπία.

Έχω ένα φίλο που προσπαθεί εδώ και 3 χρόνια να σχεδιάσει ένα ηλεκτρονικό παντοπωλείο. Δεν τα καταφέρνει. Λέγοντας πως δεν τα καταφέρνει, εννοώ ότι δεν έχει εκκινήσει καν κάποια διαδικασία. Παρά τα χρόνια “δουλειάς” και εξαγγελιών πως θα κάνει εκείνο ή το άλλο, τίποτα δεν γίνεται ποτέ στη πραγματικότητα.

Αυτό που γίνεται στην πραγματικότητα είναι πως κάθε τόσο ένας πρώην συνάδελφός του, του προτείνει να σχεδιάσει ένα λογότυπο ή διαφημιστικό υλικό για κάποια εκδήλωση. Απίστευτο! Προσκολλάται στην εργασία που του ανατέθηκε σαν τη μύγα στα σκατά. Και κάνει πραγματικά καλή δουλειά! Μένει ξύπνιος ως αργά το βράδυ, χαμένος στην δουλειά του, αγαπόντας κάθε δευτερόλεπτο αυτής.

Αλλά δυο μέρες αργότερα επιστρέφει στο “Φίλε, απλά δεν ξέρω τι υποτίθεται πως πρέπει να κάνω.”

Συναντώ πολλούς ανθρώπους σαν και αυτόν. Δεν χρειάζεται να βρει το πάθος του. Το πάθος του τον έχει βρει ήδη. Απλά το αγνοεί. Απλά αρνείται να δεχθεί πως είναι βιώσιμο. Αρνείται να κάνει μια ειλικρινή προσπάθεια για αυτό.

Είναι σαν εκείνο το παιδί που περπατά στην παιδική χαρά λέγοντας : “Η συλλογή εντόμων είναι πολύ ωραία, αλλά οι ποδοσφαιριστές βγάζουν περισσότερα χρήματα, άρα πρέπει οπωσδήποτε να γίνω ποδοσφαιριστής κάποια μέρα.” Ύστερα γυρνά στο σπίτι και παραπονιέται πως δεν του αρέσει το διάλειμμα. Αυτά είναι μαλακίες. Σε όλους αρέσει το διάλειμμα. Το πρόβλημα είναι πως έχει αυθαίρετα περιορίσει τον εαυτό του βασισμένο σε μία ηλίθια ιδέα που καρφώθηκε στο μυαλό του, σχετικά με το τι είναι επιτυχία και τι υποτίθεται πως πρέπει να κάνει.

Ένα άλλο mail που λαμβάνω συχνά είναι από ανθρώπους που μου ζητάνε συμβουλές για το πως θα γίνουν συγγραφείς. Η απάντηση μου είναι η ίδια κάθε φορά: Δεν έχω γαμημένη ιδέα.

Σαν παιδί, συνήθιζα να γράφω μικρές ιστορίες στο δωμάτιο μου για πλάκα. Ως έφηβος, έγραφα μουσικές κριτικές και εκθέσεις για μπάντες που γούσταρα, χωρίς να τις δείχνω σε κανέναν. Με την έλευση του διαδικτύου, ξόδευα ώρες ολόκληρες γράφοντας πολυσέλιδες δημοσιεύσεις σχετικά με ανούσια θέματα -από μαγνήτες για κιθάρες μέχρι τα αίτια του πολέμου στο Ιράκ.

Ποτέ δεν θεώρησα το γράψιμο ως μια ενδεχόμενη καριέρα. Δεν το θεωρούσα καν το χόμπι ή το πάθος μου. Για μένα, τα πράγματα για τα οποία έγραφα ήταν το πάθος μου : Η μουσική, η πολιτική, η φιλοσοφία. Το γράψιμο ήταν κάτι που έκανα επειδή έτσι ένιωθα.

Όταν λοιπόν ήρθε η στιγμή να ακολουθήσω μια σταδιοδρομία που θα αγαπούσα, δεν χρειάστηκε να ψάξω πολύ. Στην πραγματικότητα, δεν χρειάστηκε να ψάξω καθόλου. Κατά κάποιο τρόπο με επέλεξε εκείνη. Ήταν ήδη εκεί. Ήταν κάτι που ήδη έκανα καθημερινά, από τότε που ήμουν παιδί, χωρίς να το σκέφτομαι καν.

Εδώ βρίσκεται και ένα ακόμη σημείο που ίσως ενοχλήσει κάποιους: Εάν πρέπει να ψάξεις τι σε παθιάζει, τότε προφανώς δεν είσαι καθόλου παθιασμένος με αυτό. Εάν είσαι πραγματικά παθιασμένος με κάτι, τότε αυτό θα αποτελεί ριζωμένο κομμάτι της ζωής σου σε τέτοιο βαθμό, που θα πρέπει να σου υπενθυμίζουν πως δεν είναι φυσιολογικό. Πως οι άλλοι άνθρωποι δεν είναι έτσι.

Δεν είναι τυχαίο πως η δημοσίευση 2000 κειμένων σε forums είναι κάτι που κανείς άλλος δεν βρίσκει διασκεδαστικό. Δεν είναι τυχαίο πως ο σχεδιασμός ενός λογότυπου από τον φίλο μου είναι κάτι δύσκολο η βαρετό για τους περισσότερους. Για αυτόν, είναι κάτι τόσο φυσιολογικό που δεν φαντάζεται καν το αντίθετο. Αυτός είναι πιθανότατα και ο λόγος που αυτό πρέπει να κάνει πραγματικά.

Κανένα παιδί δεν περπατά στο παιδότοπο αναρωτώμενο “Πως θα διασκεδάσω;”. Απλά βγαίνει εκεί έξω και περνάει καλά. Εάν πρέπει να ψάξεις τι θα απολαύσεις στη ζωή, τότε δεν θα απολαύσεις τίποτα.

Μα η πραγματικότητα είναι πως ήδη απολαμβάνεις κάτι. Ήδη απολαμβάνεις πολλά. Απλά επιλέγεις να τα αγνοείς.

SideliK_2

*Αμερικάνικο αναψυκτικό. Η φράση πίνεις “Kool Aid” χρησιμοποιείται από κάποιον για να ειρωνευτεί οποιονδήποτε ακολουθεί μία συνήθεια λόγω δημοφιλίας ή επιρροής από τον περίγυρό του.

Σύνδεσμος για το αρχικό άρθρο, “Screw finding your passion” : https://markmanson.net/passion

Εάν σας άρεσε το παραπάνω άρθρο, μπορείτε να ρίξετε μία ματιά στο νέο βιβλίο του Mark Manson με τίτλο “The Subtle Art of Not Giving a F*ckεδώ : https://markmanson.net/books/subtle-art

All Star Υποκριτές

mikestobeslashgettyimagesnorthamerica-222

  Πολύς λόγος γίνεται τελευταία για τον Γιάννη της καρδιάς τους, τον Γιάννη της σημαίας, τον Γιάννη που τους κάνει εθνικά υπερήφανους. Θα μπορούσε να είναι ο οποιοσδήποτε στη θέση του, όπως και είναι κατά καιρούς. Δεν είναι το πρόσωπο, μα η υποκρισία του “Ελληνάρα” που σπεύδει να ταυτιστεί με ότι υπό άλλη οπτική, το ίδιο άβουλα θα μισούσε. ’Οτι κάθεται καλά στο μάτι του τον αποχαυνώνει, ότι τον ενοχλεί βάσει των προκαταλήψεων του τον αποστρέφει.

  Είναι γνωστό πως στην χώρα μας, εάν φιλάς ή δοξάζεις την σημαία γίνεσαι τουλάχιστον πρότυπο. Εάν τυγχάνει να είσαι και δημόσιο πρόσωπο, τότε η πατριδολαγνεία εκτινάσσει την δημοφιλία σου στα ύψη. Δεν έχει να κάνει με την σημαία καθεαυτή · οποιαδήποτε δήλωση αγάπης προς την Ελλάδα, στήριξης προς τον λαό της, ωθεί τον μέσο Έλληνα σε παροξυσμό. Η εθνική ανάταση διαδίδεται σε καφενειακούς κύκλους, σε εργασιακούς χώρους και σε χώρους που διαμορφώνονται χαρακτήρες, όπως τα σχολεία. Ωθεί την κάθε κοινωνική ομάδα να ξεχνάει τα υπαρκτά προβλήματά της, αποσπώμενη από την ψυχική εφορία που προκαλεί οποιαδήποτε ικανοποίηση των μικροαστικών της αναγκών. Αναγκών ψυχολογικών που κληρονομήθηκαν από γενιά σε γενιά, αλλοιώνοντας την ελευθερία έκφρασης του σύγχρονου ανθρώπου. Στα πλαίσια της γενικότερης πλάνης, όταν δεν χτυπάει την διαφορετικότητα, αναλώνεται στο κουτσομπολιό ή στην αποθέωση σάπιων ειδώλων. Βρίσκοντας νόημα σε δήθεν πνευματικές συζητήσεις γύρω από το αν γεννιέσαι η γίνεσαι Έλληνας. Φωνάζοντας ή χαμογελώντας. Και πληρώνοντας τον ΕΝΦΙΑ.

  Σκέψου τώρα την κοινωνικοπολιτική εναλλακτική του άνωθεν σεναρίου. Ένας αθλητής που πέρασε δύσκολα μα τα κατάφερε, μιλά για αυτό. Αναδεικνύει τον ρατσισμό προς την μαύρη κοινότητα της Αθήνας, την φτώχεια και τον κοινωνικό αποκλεισμό. Καταγγέλλει ακόμη τις αρρωστημένες συμπεριφορές του ντόπιου, που τον είδε σαν το χέρι που απλώνεται για να του αρπάξει το ψωμί. Οι δηλώσεις παίζουν στα μέσα, μεταξύ καρφωμάτων και ασίστ, αφήνοντας παγερά αδιάφορη τη μάζα. Οι αισθητήρες του κοινού δεν ανταποκρίνονται στην ανθρωπιστική συχνότητα. Κάποιοι, προοδευτικοί στα νιάτα τους, κλείνουν τώρα γεμάτοι ενοχές τα μάτια και τα αυτιά τους. Καλά κατάλαβες, στο προσκήνιο μένουν οι φωνές εκείνες που αποκαλούν τον αθλητή “αχάριστο αράπη”, που τολμά να αρνηθεί την ελληνική φιλοξενία. “Τον ταΐσαμε, τον ποτίσαμε και τώρα βγάζει γλώσσα”.

  Είναι επομένως η τάση του ταλαιπωρημένου, από την έλλειψη και συνάμα τον βομβαρδισμό ερεθισμάτων, πολίτη να αποζητά την ψυχική ανάταση μέσα από εφήμερες δοξασίες με μια δόση εθνικής υπερηφάνειας. Άλλωστε εθνικό χαρακτήρα έχουν και τα προβλήματά του. Συνεπώς, ο Γιάννης και ο κάθε Γιάννης μετατρέπετε ασυνείδητα σε ένα εργαλείο του συστήματος (όποια ερμηνεία και να του δώσει κανείς) με θετικές συνέπειες και για τις δύο πλευρές. Ο αισιόδοξος και υπερήφανος λαός παίρνει κουράγιο αγνοώντας παράλληλα τα οικονομικά του προβλήματα και ο ταλαντούχος αθλητής παίρνει μία επιπλέον ώθηση σχηματίζοντας μία πολιτικά ορθή εικόνα. Η εικόνα και η πρόσκαιρες ανάσες αισιοδοξίας είναι άλλωστε από μόνα τους ισχυρά κίνητρα ώστε ο καθένας μας να εθελοτυφλεί σχετικά με τον ρόλο του στην σύγχρονη κοινωνία.

SideliK_2

Υ.Γ.: Σήμερα είναι ο Γιάννης, εχθές ο Ηλιάδης και ο Δήμας, αύριο κάποιος άλλος.

Πηγή φωτογραφίας: MikeStobe/GettyImages NorthAmerica

 

Μιλάς συχνά για το χθες ;

milas-syxna-gia-to-xtes-2

  Μιλάς συχνά για το χθες; Μια όμορφη ανάμνηση υπερβαίνει την προσδοκία, όπως ακριβώς η προσδοκία υπερβαίνει τους κινδύνους που ελλοχεύουν από την κάθε μας επιλογή. Κολλάς έτσι χαζεύοντας νοητά τις εικόνες της μνήμης σου, αποζητώντας να τις ξαναζήσεις. Είναι όμως πράγματι τόσο καθαρές οι εικόνες, ή πρόκειται για μια χαμηλής ευκρίνειας παγίδα του μυαλού;

   Κοιτώντας πίσω, θα δεις συνήθως τα ευχάριστα εκείνα καρέ μιας ταινίας τόσο μα τόσο ζωντανής. Λογικό μιας και ήσουν πρωταγωνιστής στην ταινία αυτή και ποιος δεν θέλει άραγε να πρωταγωνιστεί; Βιώνεις τα αισθήματα χαράς, ευχαρίστησης ή και ηδονής που σου πρόσφεραν οι συναναστροφές με φιγούρες του παρελθόντος, φωτεινές ή σκοτεινές, εν ζωή ή όχι. Ιδιαιτέρως, οι φιγούρες που έχουμε απορρίψει ή δεν είναι πια κοντά μας ασκούν μία ακαταμάχητη γοητεία η οποία μεταφράζεται σε νοσταλγία για συνήθειες συνυφασμένες με αυτές. Συνήθειες γνώριμες, δεμένες με στιγμιαίες απολαύσεις υπέρτατου βαθμού. Καταχρήσεις, επικίνδυνα hobby, δράση. Η ζωή είναι μαγεία ώρες, ώρες. Σαν εκείνο το τσιγάρο που δεν παίζει πια..

  Κάπου εκεί, πατάς το αγκάθι. Τυφλωμένος από την τάση του ανθρώπου να δένεται με τον παλιό καλό καιρό, εξιδανικεύεις πρόσωπα και καταστάσεις. Τι περίεργο, ποτέ δεν εκτιμάμε τις γλυκές στιγμές παρά μόνο όταν περάσουν. Ένα παρών αλυσοδεμένο με το παρελθόν. Ποτέ δεν κοιτάμε πίσω όμως για να μάθουμε από τα λάθη μας· για να προλάβουμε το στραβοπάτημα, παρά μόνο για να καμαρώσουμε για τα μεγαλεία μας. Έτσι και εσύ ξεχνάς τι σου προξένησαν αυτοί που τώρα σου λείπουν ή τι θα μπορούσες να ‘χεις κάνει στον χρόνο που  σπατάλησες. Γυρνάς νοητά σαν αδέσποτο στους δρόμους που πέρασες την ερωτεύσιμη μετεφηβεία σου, στα μαγαζιά που γιόρτασες τα πρώτα σου παράσημα της ζωής. Αποφεύγεις όμως, καθόλου νοητά αυτή τη φορά, να βαδίσεις τους δρόμους που σου ανοίγονται. Πετάς στο καλάθι όλα αυτά που «θα σε έψηνε», όπως έλεγες στην παρέα σου, να κάνεις σε κάποια φάση.

  Η φάση ήρθε. Μην προσπαθείς να μισοζήσεις, τρεφόμενος στην καλύτερη με τα αποφάγια ενός άλλου καιρού. Υπάρχουν ντουζίνες εμπειριών εκεί έξω και σε περιμένουν. Τα όνειρα ή απλά οι φλασιές που έφαγες τότε μπορούν τώρα να γίνουν πράξη. Έχεις τα μέσα, την ωριμότητα, τον χρόνο ή έστω κάτι από τα παραπάνω. Αρκεί. Εάν αυτά δεν φτάνουν μπορείς να προσθέσεις τον πιο ελκυστικό παράγοντα από όλους: το άγνωστο. Δεμένο με την ελπίδα, την περιπέτεια, τις συγκινήσεις και τις εμπειρίες που προανέφερα, συνθέτουν ένα μαγευτικό λιθόστρωτο μονοπάτι που δεν σου αξίζει να μην περπατήσεις. Ο επόμενος έρωτας, ο φίλος που δεν θα σε πουλήσει μα θα σε σηκώσει από το πάτωμα που σέρνεσαι και η δουλειά που δεν θα σε ξεζουμίζει σε περιμένουν. Ώρα για περπάτημα.

  Η εμμονή με το παρελθόν μόνο προβλήματα μπορεί να φέρει. Τα κύματα στην ψυχή μου έγιναν γρήγορα  φουρτούνα που με κατάπιε, από τη στιγμή που άρχισα να ψάχνω πίσω την διέξοδο ώστε να φύγω προς τα εμπρός. Κατάφερα να βγω στην επιφάνεια, αφού έφαγα τα μούτρα μου σκορπώντας χρόνο στο χτες. Το βήμα εμπρός είναι ζόρικο, μα για να βγάλεις το πόδι σου από την λάσπη πρέπει να ζοριστείς. Να βυθιστείς είναι εύκολο.

SideliK_2

Ο νεαρός

argument

  Ο νεαρός λοιπόν. Ένα παιδί, μετέφηβος συνήθως ή και αιώνια έφηβος καμιά φορά, γεμάτο όρεξη να τραντάξει με τους συντρόφους του τα κοινωνικά θεμέλια. Δεν διαθέτει όμως μονάχα την όρεξη: η οργή, η απείθεια, η κοινωνικοποίηση με όμοιούς του, με υψηλούς δείκτες ιδεολογικής αγνότητας πάντα, αποτελούν τα κύρια όπλα στη φαρέτρα του. Τα παραπάνω χαρακτηριστικά μοιάζουν δίκοπο μαχαίρι. Πολλές φορές σπρώχνουν προς την ανατροπή το άτομο συμπαρασύροντας όποιον σταθεί στο πέρασμα του. Άλλες πάλι κρύβουν πίσω τους τα παιδικά τραύματα, την καταπίεση διαφόρων ειδών (συναισθηματική, εργασιακή πέρα από τα όρια της γνωστής εκμετάλλευσης, σεξουαλική κτλ.) και μια νοσταλγία για τα χρόνια που πήγαν χαμένα. Στη δεύτερη περίπτωση συνδιαμορφώνουν μία μορφή κόμπλεξ, δύσκολα διακριτή. Αυτή η μορφή κόμπλεξ στοιχειώνει τον νεαρό. Η αναγνώριση του , δίχως να εξετάζουμε τους λόγους για τους οποίους είναι θεμιτή, απλοποιείται από το σύνολο των συμπεριφορών που περιγράφω παρακάτω.

  Πρώτη συμπεριφορά, αμυντικής φύσεως με επιθετικό χαρακτήρα, το «ταμπέλιασμα». Ανά περιόδους διαμορφώνονται κάποιοι βασικοί άξονες πολιτικής η απλές τάσεις, από τις εκάστοτε παρατάξεις. Στη λογική του ταμπελιάσματος, όσοι δεν υιοθετούν έστω ως λιγότερο κακή μία από αυτές τις προτάσεις, θεωρείτε από τον νεαρό απολιτίκ. Δεν έχει σημασία εάν πολλοί από αυτούς έχουν μη αστική αντίληψη περί εξουσίας η μια διαφορετική κοινωνιολογική προσέγγιση. Ταυτίζονται με όσους αδιαφορούν η από επιλογή θεωρούν την πολιτικοποίηση ασήμαντη. Παύουν ταυτόχρονα να χρήζουν σεβασμού στο διάλογο. Κρατώντας απλά την ψυχραιμία του ο συνομιλητής θα ξεσκεπάσει τον νεαρό, αφού σύντομα ο τελευταίος θα αρχίσει να φωνασκεί η να κάνει μορφασμούς υποτίμησης.

  Εάν ανήκεις στην κατηγορία των πολιτών εκείνων με ροπή προς μία από τις κρατούσες απόψεις, διαφορετική από του ήρωά μας, ο τελευταίος έχει κάτι και για σένα. Θα επιδείξει προσχηματικό σεβασμό προς τις απόψεις σου όσο προετοιμάζετε για την αντεπίθεσή του. Προκειμένου να φανεί αντικειμενικός θα παραδεχτεί τις αδυναμίες της πρότασης του ή τυχόντα λάθη του παρελθόντος από την παράταξη στην οποία ανήκει · η αναφορά θα είναι σύντομη ώστε να μην εκτεθεί. Στη συνέχεια, από το σκαλοπάτι (και όχι βάθρο σαφώς..) της ταπεινοφροσύνης θα εκθέσει αναλυτικά αυτή τη φορά κάθε αρνητική πτυχή της πολιτικής στην οποία πρόσκεισαι. Με το ρητορικό αυτό τρικ, θα σε κάνει να κουνήσεις καταφατικά το κεφάλι. Σημάδι πως όλα πήγαν καλά. Το Εγώ του ξαναφούσκωσε μέχρι την επόμενη φορά που θα ανταμώσετε.

  Είτε στη μία είτε στην άλλη περίπτωση κοινός παράγοντας είναι η ειρωνεία, στον ύφος ή και καταφανής. Μια ειρωνεία που διέπει τον νεαρό απέναντι σε κάθε διαφορετικό τρόπο σκέψης. Χυδαία αντίθεση δηλαδή, που μοιάζει στα μάτια του ως πηγή ζωής καθώς εάν καταρρεύσει ο κόσμος του νου του, θα βρεθεί αδύναμος και μόνος. Ο επίπλαστος φόβος της απομόνωσης ριζώνει βαθιά στο παρελθόν του. Τότε που η δική του διαφορετικότητα αντιμετωπίστηκε με περιφρόνηση, τιμωρία και καταπίεση. Λογικό είναι επομένως να θεωρεί το διαφορετικό ως δαίμονα και να επιτίθεται σε αυτόν. Στην ακραία του μορφή θέλει να το σκοτώσει. Τότε είναι που ο νεαρός δεν σου μιλά εάν δεν είστε σύντροφοι ή συναγωνιστές. Εκτός και αν ..θέλει μια χάρη.

  Συνειδητοποιημένος πολιτικά ή παραπλανημένος, ο συνομιλητής μας μπορεί να διαχωριστεί με την απαραίτητη προσοχή σε κάποια καίρια χαρακτηριστικά της συμπεριφοράς του. Η αναγκαιότητα του διαχωρισμού, έγκειται σε ζητήματα όπως η ποιότητα του πολιτικού διαλόγου, η ισχύς των συμπερασμάτων που εξάγονται από αυτόν η ακόμη και η ανθρώπινη αντιμετώπιση ενός ατόμου με δυσάρεστα βιώματα. Σε καμία περίπτωση δεν επεκτείνετε στη λογική του διαχωρισμού που ο ίδιος ο νεαρός έχει στο κεφάλι του. Δεν εστιάζουμε όμως στην αναγκαιότητα εδώ μα στο πως θα επιτευχθεί η αναγνώριση του νεαρού, εφόσον κριθεί αναγκαία.

SideliK_2