Το ζήτημα του έρωτα

negative-space-abstract-red-black-fabric-by-seacoast-sage

  Θέλουμε την ελευθερία. Θέλουμε οι άνδρες και οι γυναίκες να μπορούν να ερωτεύονται και να ενώνονται ελεύθερα, χωρίς άλλο κίνητρο εκτός από τον έρωτα, χωρίς καμία νομική, οικονομική και φυσική βία. Η ελευθερία όμως, έστω και αν είναι η μοναδική λύση που μπορούμε και οφείλουμε να προτείνουμε, δεν επιλύει ριζικά το πρόβλημα, δεδομένου ότι για να ικανοποιηθεί ο έρωτας έχει ανάγκη από την συμφωνία δύο ελευθεριών, οι οποίες συχνά δεν εναρμονίζονται διόλου, και ότι η ελευθερία να κάνει κανείς ό,τι θέλει, δεν είναι παρά μια φράση κενή νοήματος, όταν κάποιος δεν μπορεί να θέλει κάτι.
  Είναι πολύ εύκολο να πούμε: όταν ένας άνδρας και μια γυναίκα ερωτεύονται, ενώνονται, ενώ χωρίζουν όταν πάψουν να είναι ερωτευμένοι. Για να μπορέσει, ωστόσο, αυτή η αρχή να μετατραπεί σε πάγιο και γενικό κανόνα της ευτυχίας, θα πρέπει να ερωτεύονται και να παύουν να είναι ερωτευμένοι και οι δύο ταυτοχρόνως. Και αν κάποιος αγαπά χωρίς να αγαπιέται; Και αν κάποιος εξακολουθεί να αγαπά, ενώ ο άλλος δεν τον αγαπά πλέον και προσπαθεί να ικανοποιήσει κάποιο καινούργιο πάθος; Και αν κάποιος αγαπά ταυτοχρόνως περισσότερα τού ενός άτομα, τα οποία δεν μπορούν να συμβιβασθούν με μια τέτοια κατάσταση; (..)
  Ορισμένοι ισχυρίζονται πως το φάρμακο θα μπορούσε να βρεθεί στην οριστική κατάργηση της οικογένειας· στην κατάργηση τού, λίγο-πολύ, μόνιμου σεξουαλικού ζεύγους, καθιστώντας έτσι τον έρωτα μια απλή φυσική πράξη, ή, καλύτερα, μεταμορφώνοντας τον -μέσω της σεξουαλικής ένωσης- σε ένα αίσθημα παρόμοιο με την φιλία, που θα αναγνωρίζει το δικαίωμα στις πολυγαμικές σχέσεις, στην ποικιλία, στην διατήρηση πολλών ερωτικών δεσμών ταυτοχρόνως. Και τα παιδιά; …Παιδιά όλων. Μπορεί, λοιπόν, να καταργηθεί η οικογένεια; Θα πρέπει να ευχόμαστε κάτι τέτοιο; Πρώτα απ’ όλα, θα πρέπει να παρατηρήσουμε ότι, παρά το καθεστώς της καταπίεσης και του ψεύδους που κυριαρχούσε και εξακολουθεί να κυριαρχεί μέσα στην οικογένεια, αυτή αποτελούσε και εξακολουθεί να αποτελεί τον σημαντικότερο παράγοντα ανάπτυξης του ανθρώπου, εφ’ όσον μέσα στα πλαίσια της οικογένειας ο άνθρωπος θυσιάζεται για τον άνθρωπο και ανταποδίδει το καλό με καλό, χωρίς να ζητά άλλη ανταμοιβή πέραν της αγάπης του συντρόφου και των παιδιών του.
  Όμως μάς λένε πως από την στιγμή που θα εξαφανισθούν τα προβλήματα που γεννούν τα συμφέροντα όλοι οι άνθρωποι θα είναι αδέλφια και θα αγαπούν ο ένας τον άλλον.
  Οπωσδήποτε δεν θα μισεί ο ένας τον άλλον είναι βέβαιο ότι το αίσθημα της συμπάθειας και της αλληλεγγύης θα αναπτυσσόταν σε μεγάλο βαθμό και ότι το γενικό συμφέρον των ανθρώπων θα αναδεικνυόταν ως σημαντικός παράγων στον καθορισμό της συμπεριφοράς κάθε ατόμου.
  Αυτό, ωστόσο, δεν είναι έρωτας. Το να αγαπάς όλο τον κόσμο μοιάζει με το να μην αγαπάς κανέναν. Ενίοτε μπορούμε να βοηθάμε τον άλλον. Δεν μπορούμε όμως να κλαίμε για όλες τις δυστυχίες. Αυτό θα σήμαινε ότι θα περνούσαμε όλη την ζωή μας με δάκρυα. Πάντως, μια καρδιά που αντέχει το κλάμα της συμπόνιας, είναι η πιο γλυκιά παρηγοριά.
  Οι στατιστικές των θανάτων και των γεννήσεων μπορεί να προσφέρουν κάποια ενδιαφέροντα στοιχεία τα οποία θα μάς επέτρεπαν να γνωρίσουμε τις κοινωνικές ανάγκες. Στην καρδιά μας όμως δεν μπορούν να πουν τίποτε. Πρακτικά, μάς είναι εντελώς αδύνατον να θρηνούμε για κάθε άνθρωπο που πεθαίνει και να χαιρόμαστε για κάθε άνθρωπο που γεννιέται.
  Και αν υποτεθεί πως δεν αγαπάμε κάποιον περισσότερο από τους άλλους, εάν δεν υπάρχει ένα και μόνο άτομο, για το οποίο να είμαστε περισσότερο διατεθειμένοι να θυσιαστούμε απ’ ό,τι για τους άλλους, εάν δεν γνωρίζαμε άλλον έρωτα εκτός από αυτόν τον μέτριο, τον αφηρημένο, τον σχεδόν θεωρητικό, που μπορούμε να αισθανθούμε για τους πάντες, δεν θα ήταν η ζωή μας λιγότερο πλούσια, λιγότερο γόνιμη, λιγότερο όμορφη; Δεν θα μειώνονταν αυτές οι ωραιότερες παρορμήσεις τής ανθρώπινης φύσης; Άραγε δεν θα ήμαστε στερημένοι από τις βαθύτερες απολαύσεις μας; Δεν θα ήμαστε πιο δυστυχισμένοι;
  Κατά τα άλλα, ο έρωτας είναι αυτό που είναι! Όταν μας χτυπούν τα βέλη του έρωτα, νοιώθουμε την ανάγκη της επαφής, της αποκλειστικής κατοχής της αγαπημένης ύπαρξης.
  Η ζήλια, με την καλύτερη δυνατή έννοια της λέξης, φαίνεται να αποτελεί -και γενικώς αποτελεί- μια αναπόφευκτη πραγματικότητα. Το γεγονός μπορεί να είναι θλιβερό, δεν μπορεί ωστόσο να αλλάξει κατά βούληση, ούτε καν κατά την βούληση εκείνου που βασανίζεται από την ζήλια.
  Για μας ο έρωτας είναι ένα πάθος το οποίο από μόνο του γεννά τραγωδίες. Οπωσδήποτε, αυτές οι τραγωδίες δεν θα μεταφράζονταν πλέον σε πράξεις βίαιες και κτηνώδεις, αν ο άνδρας και η γυναίκα διέθεταν το αίσθημα του σεβασμού της ελευθερίας του άλλου, αν διέθεταν αρκετή εξουσία πάνω στον ίδιο τον εαυτό τους, ώστε να αντιλαμβάνονται πως ένα κακό δεν θεραπεύεται με κάποιο άλλο μεγαλύτερο, και αν η κοινή γνώμη δεν ήταν τόσο ανεκτική απέναντι στα εγκλήματα πάθους, όσο είναι σήμερα. Παρ’ όλα αυτά, οι τραγωδίες δεν θα ήταν λιγότερο οδυνηρές. (..)
  Ας καταργήσουμε την εκμετάλλευση ανθρώπου από άνθρωπο· ας καταπολεμήσουμε την κτηνώδη παρόρμηση του αρσενικού που πιστεύει πως πρέπει να κυριαρχεί πάνω στο θηλυκό· ας καταπολεμήσουμε τις θρησκευτικές, κοινωνικές και σεξουαλικές προκαταλήψεις· ας εξασφαλίσουμε σε όλους, άνδρες, γυναίκες και παιδιά, την ευημερία και την ελευθερία· ας διαδώσουμε την μόρφωση και, τότε, θα μπορέσουμε να αντιμετωπίσουμε την κατάσταση λογικά, εάν δεχθούμε ότι δεν θα υπάρχουν πλέον άλλα βάσανα, εκτός από εκείνα του έρωτα.
  Εν πάση περιπτώσει, όσοι θα είναι άτυχοι στον έρωτα, θα μπορούν να βρουν άλλες απολαύσεις, εφ’ όσον η κατάσταση δεν θα είναι όπως η σημερινή, στην οποία ο έρωτας και το αλκοόλ αποτελούν την μοναδική παρηγοριά του μεγαλύτερου μέρους της ανθρωπότητας.

SideliK_2

Ερρίκο Μαλατέστα – Το ζήτημα του έρωτα (απόσπασμα), Προς μία Ελεύθερη Κοινωνία, Εκδόσεις Ελεύθερος τύπος, 2001

photography by Seacoast Sage

Συγκυρία

s

Αντισηπτικά και κρέμες χεριών,
μαραζώνουν το δέρμα.
Άγχος γεννημένο εξ´ αυτών
που χαρακώνουν για αίμα.

Σ´ ένα τοπίο δυστοπο,
φοβίες εξωθούν στην τρέλα.
Ρηχά ύστερα λόγια
κι υποταγή στο αμφίβολο.

Καθόλου όμως.
Είναι όλα κανονισμένα.
Επιβάλλεται σε ψυχές,
λόγω κινδύνου τάχα, ο νόμος.

Όταν ο χρόνος περάσει,
θα ´χουν μείνει οι αμυχές.
Τότε εκείνος θα γελάσει.
Όμως εσύ θα .

Πιάσε χαρτί.
Κι ένα μολύβι.

SideliK_2

Ανθρωπόλυκος

ανθρωπόλυκος3

Γκρίζα μαλλιά. Τζιν παντελόνι ψηλοκάβαλο, κι ένα φούτερ μαύρο από τη δουλειά. Ξεσκονίζει το δωμάτιο. Η σκούπα αδιάκοπα μουγκρίζει. Σέρνει την προέκταση πάνω – κάτω. Πάνω – κάτω. Ο Τάσος πάντα έτσι ήταν. Σβήνει τη συσκευή, τσεκάρει για λίγο το κινητό του, τίποτα καινούριο. Τι να αλλάξει σε 5 λεπτά; Φοράει λίγο καλύτερα την παντόφλα του. Πίσω στο συμμάζεμα. “Πρέπει να πλύνω μερικά από τα πιάτα. Ξεχείλισε η γούρνα. Πρέπει να κάνω μπάνιο, να πάρω τσιγάρα.” Έχει έξοδο σήμερα. “Ή να πάρω τσιγάρα πρώτα;”

Χειμώνα – καλοκαίρι είναι ανάγκη να το κάνει. Τον γεμίζει το θέατρο, ο κινηματογράφος, οι συναυλίες. Ήχοι ηλεκτρισμένοι, ερμηνείες που σφίγγουν το στήθος. Η ταύτιση είναι ο οδηγός του, το πάθος του για ζωή. “Απόψε στις 8”. Δεν έχει αλλάξει κάτι, πριν λίγο το είδε. Είναι μια συνήθεια από τα φοιτητικά του χρόνια, κάθε Παρασκευή βράδυ κι ένας περίπατος. Μια διαδρομή που οδηγεί εκεί. Στο συμβάν.

Πολλά χαμόγελα τριγύρω, άνθρωποι καθιστοί και όρθιοι. Συναντά αμέσως τον Γιώργο. Ένας παλιός συμμαθητής, που του μοιάζει τόσο εξωτερικά. Πολλοί τους μπερδεύουν για αδέρφια. “Τι κάνεις Τάσο; Αύριο στις 12 έχουμε κινητοποίηση σχετικά με την μονιμότητά μας στον Δήμο, θα έρθεις;” Απαντά μ’ ένα νεύμα και συνεχίζει. Στην μια άκρη της αίθουσας, ένα ζευγάρι αγκαλιασμένο για κάνα τρίλεπτο, με τα χέρια του ενός, σφιχτά περασμένα στην πλάτη του άλλου. Σαν ζουρλομανδύας. Παίρνει το βλέμμα του από πάνω τους. Γυρνάει πίσω του, στους καθρέφτες. Μια συστοιχία από δαύτους καλύπτει όλη την πλευρά. Συνεχίζει να βλέπει από μέσα τους, έμμεσα, ποτέ στα μάτια. Τρεις φοιτητές κολλάνε ένα τσιγάρο. Λίγες φωνές τους ακούγονται μετά βίας. Πολιτικά, γυναίκες, αγωνίες πασης φύσεως. “Δεν ξέρουν τα πιτσιρίκια ρε. Τίποτα.” Το μουρμουρητό συνεχίζεται, με το που αντικρίσει δυο κοπέλες να τα λένε δίπλα – δίπλα. Καθισμένες στα άνετα καθίσματα, χαλαρές, με τα γόνατα στραμμένα προς την συντροφιά εκατέρωθεν. “Απέτυχα, έφτασα τα 50 και ακόμη χάνομαι. Τελειώνει ο χρόνος.” Προσπαθεί να μη τα σκέφτεται, μάταια όμως. Αρπάζει γρήγορα το μπουφάν του από τον πάγκο, ντύνεται ατσούμπαλα και εξαφανίζεται. Αφήνει πίσω του ο,τι “έχασε”.

Έξω στο πεζοδρόμιο όλα κυλάνε κάπως αργά. Η ματιά του θολή, λες και ανέβασε 10 βαθμούς μυωπία με το που έκλεισε πίσω του την πόρτα. Σκιές τριγύρω, καθιστές και όρθιες. Έλλειψη.

Έχει πάει 2. “Πεινάω. Πρέπει να φάω και να τρέξω στο μετρό”. Κουμπώνει με επιμέλεια μέχρι το λαιμό τα κουμπιά του μπουφάν του και εισβάλει στο κατάστημα. Με βλέμμα σκυθρωπό, με πικρία αστέγου στα μάτια, παραγγέλνει, μα μόνο σαν παράγγελμα δεν μοιάζει. Πληρώνει την ικεσία του για ένα σάντουιτς. Λίγες μπουκιές μετά, χαμογελάει. “Από αύριο, αλλάζω ζωή, θα ζητήσω βοήθεια..” Έκκριση.

Επόμενος σταθμός, “Απογοήτευση”. Οι φωνές στο κεφάλι πληθαίνουν καθώς ανεβαίνει τα σκαλιά δυο – δυο, ξεπροβάλλοντας στην επιφάνεια. Χαζεύει την μισοσκισμένη, ξεβαμμένη από τον χρόνο, προεκλογική αφίσα της ελπίδας. Οι παλμοί ανεβαίνουν. “Ανόητε, φυγόπονε!” Ύστερα από μισή ώρα, τρέμει. Στρίβει σιχτιρίζοντας ένα τσιγάρο με τα παγωμένα του δάχτυλα. Έφτασε το λεωφορείο, επιτέλους. Λίγα λεπτά μετά, το περιπολικό και το ασθενοφόρο. Τη γόπα από το μισοτελειωμένο τσιγάρο θα την μαζέψει τρεις μέρες αργότερα ο Γιώργος.

SideliK_2

photography by Stathis Xanthopoulos

Ζ.

adrian-dascal-(Leading lines)

Φώτα σαν φλας, πορτοκαλί.

Μέσα από τα παράθυρα,

πευκοβελόνες τα φιλτράρουν.

Η οσμή απωθεί,

έτσι τους δασκαλέψαν.

Κι έγινε μάλλον αίσθηση.

….

Πελώρια φαντάζει,

η χαραγμένη φιγούρα σου

και μου νεύει.

Σκοτώνω ενδόμυχα τον φόβο

ή ντρέπομαι ακόμη;

Μοιάζει το ίδιο.

….

Σου πα πως δουλεύω,

να το σημάδι.

Παίζω τον ρόλο μου καλά

σαν απαρνιέμαι τη φέξη.

Ας κατέβω.

Τρεις δέκα κι ακόμη στη χάση.

SideliK_2

Photo by Adrian Dascal on Unsplash

Χαλί

riddle me this batman

Είμαι εδώ, καταμεσής στο δωμάτιο. Δεμένος στον στύλο.

Χαμένοι οι πάντες γύρω μου, θα ‘χει θολώσει η όρασή τους μάλλον.

Ψηλαφίζουν σαν υπνοβάτες τον αέρα.

Έχει τόσο φως γαμώτο! Γιατί δεν με βλέπετε;

Οι ταμπλέτες δεν διαφέρουν σε τίποτα από εσάς τελικά.

Είναι εκεί και δεν είναι.

Σπάσε λίγο το στρες με την παρέα σου μα μη με αγχώσεις!

Σε ικετεύω και σε ελκύω συνάμα..

SideliK_2

Art: Jean Michel Basquiat: Riddle Me This, Batman (1987)

Κάθαμμα

Δύσπνοια. Πετάχτηκε πάνω μούσκεμα στον ιδρώτα. Τη σιωπή στον θάλαμο έσπασε το τρίξιμο από το ξεχαρβαλωμένο ράντζο που τον στρίμωξαν χθες βράδυ κι ένας χαμηλόφωνος διάλογος πίσω απ’ τη μισάνοιχτη πόρτα:

«- Συνάδελφοι είστε σίγουροι; Θα τον πετσοκόψουμε!»

«- Μια χαρά θα ναι, έχει ξαναγίνει, είναι εφικτό.»

«- Ποτέ με επιτυχία όμως..»

«- Πάψε! Θα τους ξυπνήσουμε.»

Εύλογη η απορία του δόκιμου, μα η γέρικη φωνή του παλιού δεν σηκώνει αντιρρήσεις. Στο κομοδίνο δίπλα του γυρεύει το πλαστικό ποτήρι. Έχει κορακιάσει. Μάταια όμως, αντικρίζει μονάχα δύο πορνοπεριοδικά. Το ποτήρι κάνει βόλτες στο μωσαϊκό. Κακή ιδέα το ανοιχτό παράθυρο Δεκέμβρη μήνα.

25 χρονών παλικάρι κι οι εγκεφαλικές του συνάψεις μοιάζουν πιο περίπλοκες από γρίφο. Η σκέψη του, στρυφνή σαν οργισμένου εφήβου. Απορεί πως βρέθηκε να ξεφυλλίζει τις τσόντες. Τραγική ειρωνεία, αν και τα γυμνασμένα σώματα στο εξώφυλλο διόλου δε θυμίζουν αυτό το κάθαρμα το πατέρα του και τους μπαρμπάδες του. Οι μπαρμπάδες γίναν φίλοι και το σιχαμένο τους μυστικό έγινε το έξτρα εισόδημα. Η παρέα του ζούσε το όνειρο της εφηβείας όσο αυτός την ονειρευόταν. “Τι να να τα κάνω εγώ τα ντρόγκια; Ζούσα κατευθείαν τις γαμημένες παρενέργειες.” Πονάει, για εκείνους που δεν ρώτησαν ποτέ τι του συμβαίνει. Για τους γύρω του, που αντλούν δύναμη απ’ την αδυναμία του. Ειδικά για τις γυναίκες. Όλα αυτά τα “συγκοινωνούντα δοχεία” ερεθίζονται εγκεφαλικά όταν τον παρηγορούν. Μα περισσότερο για όλους τους ανυποψίαστους εκεί έξω, που φέρουν εντός τους το κοιμισμένο κτήνος. Άγνωστο το πότε θα αποκαλυφθεί.

Παραμερίζει την βαριά μάλλινη κουβέρτα που του ρίχνει τσιμπιές και σηκώνεται. Δεν βρίσκει τα παπούτσια του όμως δεν τρέχει τίποτα. Οι κάλτσες που φορά είναι κοκαλωμένες απ’ την υγρασία όπως και να χει. Δεν ανάβει το φως, περπατά στις μύτες μέχρι το μπάνιο φρενάροντας λίγο πριν περάσει μπροστά από την εξώπορτα. Με μια γρήγορη ματιά βλέπει τρεις λευκές ρόμπες κι άλλα τόσα ζευγάρια πόδια να σέρνονται στο βάθος του διαδρόμου. Δεν τολμά να σηκώσει ψηλότερα το κεφάλι του. Στο λουτρό, αναζητά τον διακόπτη. Μια ξεχαρβαλωμένη λάμπα φθορίου αναβοσβήνει γεννώντας ασύμμετρες αντανακλάσεις στα λασπωμένα πλακάκια. Λίγο νερό στη μάπα κι ένα βλέμμα στο είδωλό του. Τίποτα καινούριο, καμία επιδείνωση. Η ίδια απόγνωση, το ίδιο stress μονάχα λίγο πιο πρησμένα μάτια. “Πως βρέθηκα εδώ ρε πούστη μου; Πότε θα καταλάβουν; Είμαστε όλοι καθρέφτες..” Δυο χέρια πίσω του τον σφίγγουν με δύναμη στα μπράτσα. Το σώμα του καίει. Νιώθει το αίμα να απλώνεται κάτω από τους αντίχειρες του κτήνους. “Πάρτε τον.”

SideliK_2

Στην άκρη (stray thoughts vol. 11)

3-1

Τις νύχτες, η πόλη μετατρέπεται σε ένα αχανές εμπορικό. Οι άνθρωποι βλέπουν τους γύρω τους σαν ρούχα. Χωρίς καμία δέσμευση, δοκιμάζουν όποιο τους αρέσει, κόβουν και καμιά βόλτα μέσα στο μαγαζί φροντίζοντας να τους δουν κι ύστερα, κορεσμένοι προχωράνε στην επόμενη κρεμάστρα. Πετάνε κουβαριασμένο και ξεχειλωμένο πολλές φορές το προηγούμενο ένδυμα στην άκρη, μιας και «κάποιος θα βρεθεί να το μαζέψει». Είναι κι αυτοί που τα μαζεύουν όμως, η άλλη όψη του νομίσματος. Εμμονικά στρώνουν τόνους υφάσματος καθημερινά· στοιβάζουν αδιάκοπα τα ράφια. Ποια η διαφορά για σένα όμως; Για εκείνους;

SideliK_2

Photography: https://rewisor.com/new-world-mall/